Duur van het conflict
Soedan is opgedeeld in een noordelijk en een zuidelijk deel. De regering is weliswaar een regering van nationale eenheid, maar in de zuidelijke regio heeft de regering van Zuid-Soedan de macht. In Soedan kunnen twee conflictgebieden worden aangewezen: - Noord-Zuid: Burgeroorlog van 1956 tot het eind van 2004. Er is inmiddels een vredesovereenkomst getekend, maar er wordt nog getwist over de olieopbrengsten en de grensaanduiding.
- Darfur: Gewapende strijd sinds 2003 tot heden.
Aard van het conflict
Noord-Zuid: Het einde van de oorlog is vastgelegd in een vredesovereenkomst (Comprehensive Peace Agreement - CPA). Na de ondertekening hiervan konden miljoenen mensen terugkeren naar hun plaats van herkomst in Zuid-Soedan, al gaat dit veel langzamer dan verwacht. Door kleinschalige conflicten tussen verschillende etnische groepen raken er in plattelandsgebieden nog steeds mensen ontheemd.
Darfur: De gewapende strijd tussen regeringsleger, rebellengroepen, milities en gewapende bandieten uit Soedan zelf en uit Tsjaad duurt nog steeds voort. Ondanks de totstandkoming van het vredesakkoord voor Darfur (Darfur Peace Agreement - DPA) in mei 2006 zijn de veiligheidssituatie en de humanitaire situatie nog altijd instabiel.
Humanitaire aspecten
Human Development Index 20071: 147 (2006: 141) In 2007 stond Soedan op nummer 1 in de US Failed State Index, de Amerikaanse lijst van mislukte staten.
Noord - Zuid: Soedan telt naar schatting 4,4 miljoen ontheemden en 693.000 vluchtelingen. Sinds 1983 zijn naar schatting 10.000 tot 17.000 mensen ontvoerd of tot slavernij gedwongen.
Darfur: Verslechtering van de humanitaire situatie. In het afgelopen jaar zijn er nog eens 240.000 mensen ontheemd of opnieuw ontheemd geraakt. Er zijn nu ongeveer 2,2 miljoen ontheemden in Darfur. In veel kampen voor ontheemden zijn gewapende groepen aanwezig en het aantal gewelddadige incidenten neemt toe.
Kindsoldaten
In augustus 2007 bleek uit het rapport van de secretaris-generaal van de VN aan de Veiligheidsraad dat er in Soedan nog steeds kinderen worden gerekruteerd en ontvoerd om te dienen als kindsoldaat. Sommige rebellengroepen in Zuid-Soedan en Darfur hebben kinderen in hun gelederen die niet ouder zijn dan 6 jaar oud. Er zijn geen cijfers beschikbaar over het totale aantal kinderen dat meevecht met de gewapende strijdkrachten of de rebellengroepen.
Fase waarin land nu verkeert
Khartoum-staat (Noord): wederopbouw (maar buiten de stad zijn nog steeds grote kampen voor ontheemden). Zuid: voorzichtig begin van wederopbouw. De Darfur-staten hebben nog steeds te kampen met een noodtoestand of een chronische crisissituatie. De gewapende strijd met het regeringsleger van Soedan duurt nog steeds voort. De Verenigde Naties krijgen slechts beperkt toegang tot dit gebied.
Problematiek
In grote delen van Soedan hebben kinderen nooit vrede gekend. Velen leven in de conflictgebieden, anderen zijn voortdurend op de vlucht voor conflicten of lijden onder het gebrek aan basisvoorzieningen. Door de oorlog zijn familiebanden en sociaal-culturele banden ontwricht of volledig verloren gegaan. Veel kinderen kunnen nauwelijks op volwassenen terugvallen, omdat de ouders zijn overleden of tijdens de vlucht van hen zijn gescheiden. Gemeenschappen en families hebben moeite om hun kinderen te beschermen en ze een veilige omgeving te bieden. Slechts ongeveer de helft van alle kinderen volgt basisonderwijs.
Kinderen in gewapende groepen
In de vredesovereenkomst (CPA) werd bepaald dat alle gewapende groepen zich óf bij het regeringsleger, de Sudanese Armed Forces, óf bij het rebellenleger Sudan People's Liberation Movement Army (SPLMA) moesten aansluiten. Niet alle illegale groepen hebben dat gedaan en deze ontlopen zo de bepalingen in de vredesovereenkomst. Deze groepen maken dan ook nog steeds gebruik van kindsoldaten.
De rekrutering van kindsoldaten zit diep geworteld in de Soedanese militaire cultuur. Ontvoering is de meest voorkomende manier van rekrutering. Kinderen kiezen ook 'vrijwillig' voor het leger. Voor jongeren die te lijden hebben onder armoede en werkloosheid of die gescheiden zijn van hun familie is de stap naar het leger dat bezittingen en bescherming belooft erg klein.
1 Human Development Index 2007: Deze index van de Verenigde Naties is een rangschikking van landen naar hun ontwikkeling (gemeten op armoede, analfabetisme, onderwijs en levensverwachting).